BÀI 5: TOÁN THỰC TẾ THUẾ VÀ TIỀN BẠC

Trong bài học này chúng ta sẽ đi tìm hiểu về các bài toán thực tế thuế và tiền bạc, một dạng toán thực tế xuất hiện thường xuyên trong chương trình toán THCS và dành cho học sinh lớp 9 đang ôn thi vào 10.

Bài giảng toán thực tế thuế và tiền bạc

>>Xem tiếp: Bài 6. TOÁN THỰC TẾ LÃI SUẤT NGÂN HÀNG

>>Xem đầy đủ các bài học tại đây: TOÁN THỰC TẾ ÔN THI VÀO LỚP 10

>> Tham gia ngay group học tập trên facebook: Nhóm Hệ thống toán 9 – ôn thi vào 10

CHỦ ĐỀ 5: TOÁN THỰC TẾ THUẾ VÀ TIỀN BẠC

A. KIẾN THỨC CẦN NHỚ

* Công thức tính a% của một số M là: M. a%

* Các thuật ngữ cần biết về thuế và tiền bạc.

  • Khi bán một mặt hàng thông thường thì giá bán > giá vốn và khi đó số tiền thu được là: Số tiền lãi= giá bán - giá vốn
  • Còn nếu trường hợp giá bán < giá vốn thì: Số tiền lỗ = giá vốn – giá bán
  • Nếu đang bán m đồng mà tăng giá a% thì

+Giá bán tăng m.a% (đồng)

+Giá bán mới = giá ban đầu + giá tăng thêm: m + m × a%= m.(100%+a%) (đồng).

  • Nếu đang bán m đồng mà giảm giá a% thì

+Giá bán giảm m.a% (đồng) 

+Giá bán mới= giá ban đầu - giá giảm : m - m × a%= m.(100% - a%) (đồng).

  • Để tính lãi hoặc lỗ bao nhiêu phần trăm ta thực hiện phép tính:tiền lãi (lỗ) : tiền vốn $\times$100%.
  • Thuế là một khoản thu bắt buộc của nhà nước đối với mọi chi tiết, loại thế thường gặp như thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng (VAT)...
  • Ví dụ khi một món hàng khi được sản xuất ra có giá 100 nghìn đồng thì chúng ta thường sẽ trả thêm tiền thuế giá trị gia tăng là 10% tức là: 100 . 10% =10 nghìn đồng nên số tiền phải trả khi mua món hàng là 100 + 10 =110 nghìn đồng.

B. VÍ DỤ MINH HỌA

Ví dụ 1. Một người đang bán hàng với giá 50 000 đồng và quyết định tăng giá 2%. Hỏi người đó bán hàng với giá mới là bao nhiêu?

Giải

Giá sẽ tăng là: 50 000 × 2% = 1 000 (đồng).

Giá bán mới là: 50 000 + 1 000 = 51 000 (đồng).

Cách khác: Giá bán mới là: 50 000.(100%+2%) = 51 000 (đồng)

Ví dụ 2. Một người bán hàng với giá 60 000 đồng và quyết định giảm giá 5%. Hỏi người đó bán hàng với giá mới là bao nhiêu ?

Giải

Giá sẽ giảm là: 60 000 × 5% = 3 000 (đồng).

Giá bán mới là: 60 000 - 3 000 = 57 000 (đồng).

Cách khác: Giá bán mới là: 60 000.(100%-5%) = 57 000 (đồng)

Ví dụ 3. Một người mua 40 chai nước với giá 5 000 đồng một chai và 15 cái bút với giá 20 000 đồng một cái. Người này quyết định chỉ ăn lãi 10% khi bán chai nước và 15% khi bán bút. Nếu bán hết hàng thì người này lãi bao nhiêu phần trăm ?

Chú ý: Số tiền mua từng loại hàng là khác nhau nên tránh sai lầm khi lấy trung bình lãi của 2 mặt hàng này là (10% + 15%) : 2 = 12,5% (!).

Giải

Tiền vốn người này bỏ ra để mua hàng là:

5 000 × 40 + 20 000 × 15 = 500 000 (đồng).

Số tiền lãi khi bán hết các chai nước:

5 000 × 40 × 10% = 20 000 (đồng).

Số tiền lãi khi bán hết bút:

20 000 × 15 × 15% = 45 000 (đồng).

Tổng số tiền lãi khi bán hết hàng:

20 000 + 45 000 = 65 000 (đồng).

Số phần trăm lãi:

65 000 : 500 000 = 0,13 = 13%

Vậy khi bán hết hàng người này đã lãi 13%.

Ví dụ 4. Một cửa hàng nhập về nhãn hàng máy tính xách tay với giá vốn là 4500000 đồng. Cửa hàng dự định công bố giá niêm yết (giá bán ra) là 6000000 đồng.

a) Nếu bán với giá niêm yết trên thì cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

b) Để có lãi ít nhất $5 \%$ thì cửa hàng có thể giảm giá nhiều nhất bao nhiêu phần trăm?

Lời giải

a) Tỉ lệ phần trăm tiền lãi của cửa hàng so với giá vốn: $\frac{6000000-4500000}{4500000} .100=33,(3)(\%)$

b) Giá bán của nhãn hàng khi lãi $5 \%$ là: $4500000 .(1+5 \%)=4725000$ (đồng).

Tỉ lệ phần trăm của giá mới so với giá niêm yết: $\frac{4725000}{6000000} .100=78,75(\%)$

Vậy cửa hàng có thể giảm giá nhiều nhất $21,25 \%$ để có lãi ít nhất $5 \%$.

Ví dụ 5. Nhân ngày "Black Friday" (24/11/2017). Một cửa hàng điện tử thực hiện giảm giá $50 \%$ trên một tivi trong lô hàng gồm 40 cái tivi với giá bán lẻ ban đầu là 6.500.000 đồng/ một tivi. Đến trưa cùng ngày đã bán được 20 cái khi đó cửa hàng quyết định giảm thêm $10 \%$ nữa trên giá đang bán cho mỗi tivi thì bán được hết lô hàng. Biết rằng giá vốn là 3.050.000 đồng/một tivi. Hói cửa hàng đó lời hay lỗ khi bán hết lô hàng tivi.

Giải

Số tiền bán 20 tivi đầu là: $6500000.20 .(100 \%-50 \%)=65000000$ (đồng)

Số tiền bán 20 tivi sau là: $6500000.20 .(100 \%-50 \%)(100 \%-10 \%)=58500000$ (đồng)

Ta có: $65000000+58500000-3050000.40=1500000$ đồng

Do đó cửa hàng vẫn lời khi bán hết lô hàng tivi(1.500 .000 đồng)

Ví dụ 6.  Trong không khí chào mừng dịp Lễ Giáng Sinh và năm mới năm 2021 , nhiều mặt hàng của siêu thị được giảm giá. Trong đó, siêu thị giảm giá  20%  đối với mặt hàng quần áo; giảm  10%  đối với mặt hàng sữa các loại. Nhân dịp chương trình khuyến mãi này, bà Lan đã mua một bộ quần áo và một thùng sữa hết tất cả  976.000  đồng. Biết giá ban đầu của bộ quần áo khi chưa khuyến mãi là  860.000  đồng. Vậy giá ban đầu của thùng sữa khi chưa khuyến mãi là bao nhiêu?

Giải:

Gọi $x$ (đồng) là giá ban đầu của thùng sữa $(x>0)$

Giá của thùng sữa khi đã giảm giá $10 \%$ là: $x(100 \%-10 \%)=90 \% x$

Giá của bộ quần áo khi đã giảm $20 \%$ là: $860000(100 \%-20 \%)=688.000$ (đồng).

Bà Lan đã mua một bộ quần áo và một thùng sữa hết tất cả  976000  (đồng), ta có phương trình:$90\%.x+688000=976 000$  $\Rightarrow x=320 000$

Vậy giá ban đầu của thùng sữa khi chưa khuyến mãi là 320000 đồng.

Ví dụ 7. Một người mua một món hàng và phải trả tổng cộng 2.915.000 đồng kể cả thuế giá trị gia tăng (VAT) là 10%. Hỏi nếu không kể thuế VAT thì người đó phải trả bao nhiêu tiền cho món hàng..

Kiến thức liên quan: Thuế VAT hay còn gọi là thuế giá trị gia tăng là tiền mà người mua phải nộp cho nhà nước khi mua bất kì món hàng nào, thuế VAT 10% có nghĩa là người mua phải trả thêm 10% trên giá mà nhà sản xuất đưa ra để mua được món hàng đó.

Giải: .

Gọi $a$ (đồng) là số tiền người đó phải trả không kể thuế VAT (a > 0)

Số tiền trả khi áp dụng thuế VAT: $a + 10\%a = a (100\% + 10\%) = 110\%a=1,1a$

Theo đề ta có$1,1a=2.915.000   \Rightarrow a=2.650.000$ đồng

Vậy người đó phải trả 2.650.000 đồng cho món hàng khi chưa có thuế. 

BÀI TẬP TOÁN THỰC TẾ THUẾ VÀ TIỀN BẠC

Bài toán 1

Bạn An vào cửa hàng mua 3 hộp sữa, giá mỗi hộp là 50.000 đồng. Vì trong đợt khuyến mãi nên mỗi hộp giảm 20%. Hỏi bạn An khi mua phải trả bao nhiêu tiền?

Bài toán 2

Một cửa hàng điện tử định giá bán một chiếc Tivi là 5 000 000 đồng. Tuy nhiên để thu hút khách hàng cửa hàng quyết định giảm giá hai lần liên tiếp, mỗi lần giảm 10%. Hỏi sau hai lần giảm giá thì giá bán chiếc Tivi đó là bao nhiêu?

Bài toán 3

Giá niêm yết một chiếc tivi hiệu sony 46 inch ở một cửa hàng A là 12 500 000 đồng. Nhân dịp tết dương lịch 2019, cửa hàng đó khuyến mãi giảm giá 12%, nếu mua thêm chiếc tivi thứ ba thì giảm thêm 5% trên giá đã giảm cho chiếc tivi thứ ba.

a) Hỏi một người mua 3 cái tivi thì phải trả bao nhiêu tiền?

b) Ở cửa hàng B giảm 15% cho loại tivi như trên nếu mua 3 cái tivi trở lên, hỏi người ấy muốn mua 3 cái tivi ở cửa hàng nào thì phải trả ít tiền hơn?biết giá niêm yết của hai cửa hàng là như nhau.

Bài toán 4

Tại một cửa hàng quần áo có chương trình khuyến mãi như sau: Khi mua cùng một loại áo thì áo thứ hai được giảm 10%, áo thứ ba trở đi mỗi cái giảm 20% so với giá niêm yết. Hai bạn An và Bình cùng mua tất cả 4 cái (bốn cái) áo cùng loại.

a) Hai bạn phải trả tổng cộng bao nhiêu tiền, biết rằng giá bán niêm yết là 140 000 đồng/áo?

b) Mỗi bạn tiết kiệm được bao nhiêu tiền khi mua chung với nhau thay vì mỗi bạn mua hai cái áo?

Bài toán 5

Để thực hiện chương trình Black  Friday  25/11/2016.  Một cửa hàng điện tử thực hiện giảm giá 50% trên 1 tivi cho lô hàng tivi gồm 40 cái với giá bán lẻ trước đó là 6.500.000 đ/cái. Đến trưa cùng ngày thì cửa hàng đã bán được 20 cái khi đó cửa hàng quyết định giảm thêm 10% nữa thì bán hết số tivi còn lại.

a) Tính số tiền mà cửa hàng thu được khi bán hết lô hàng tivi?

b) Biết rằng giá vốn là 3050000đ/cái. Hỏi cửa hàng có lời hay lỗ khi bán hết lô hàng đó?

Bài toán 6

Một cửa hàng điện máy đợt Noel giảm 15% trên giá bán tivi . Đến ngày Tết , cửa hàng tiếp tục giảm 10% so với đợt Noel nên giá của 1 chiếc tivi chỉ còn 7 650 000 đồng . Hỏi giá ban đầu của 1 chiếc tivi là bao nhiêu?

Bài toán 7 

Giá bán 1 chiếc xe Honda sau 2 lần giảm  giá  là 11.200.000  đồng. Biết lần thứ nhất giảm 5% và lần thứ hai giảm thêm 3 %. Hỏi giá bán ban đầu của chiếc  xe Honda đó ?

Bài toán 8 

Cô An đi siêu thị mua một món hàng đang khuyến mãi giảm giá 20%, cô có thẻ khách hàng thân thiết của siêu thị nên được giảm thêm 2% trên giá đã giảm nữa, do đó cô chỉ phải chi trả 196000  đồng cho món hàng đó, hỏi giá ban đầu của món hàng nếu không khuyến mãi là bao nhiêu?

Bài toán 9

Một công nhân làm việc với mức lương cơ bản là 200 000 đồng cho 8 giờ làm việc trong một ngày. Nếu trong một tháng người đó làm 26 ngày và tăng ca thêm 3 giờ/ngày trong 10 ngày thì người đó nhận được bao nhiêu tiền lương? Biết rằng tiền lương tăng ca bằng 150% tiền lương cơ bản.

Bài toán 10

Nhân ngày “Black Friday” (24/11/2017). Một cửa hàng điện tử thực hiện giảm giá 50% trên một tivi trong lô hàng gồm 40 cái tivi với giá bán lẻ ban đầu là 6.500.000đ/cái. Đến trưa cùng ngày đã bán được 20 cái khi đó cửa hàng quyết định giảm thêm 10% nữa trên giá đang bán cho mỗi tivi thì bán được hết lô hàng. Biết rằng giá vốn là 3.050.000đ/một tivi. Hỏi cửa hàng đó lời hay lỗ khi bán hết lô hàng tivi.

Bài toán 11

Nhân ngày “Phụ nữ Việt Nam 20/10”, cửa hàng bán túi xách và ví da giảm giá 30% cho tất cả các sản phẩm và ai có thẻ “khách hàng thân thiết” sẽ được giảm tiếp 10% trên giá đã giảm.

a) Hỏi mẹ bạn An có thẻ khách hàng thân thiết khi mua 1 cái túi xách trị giá 500000 đồng thì phải trả bao nhiêu tiền?

b) Mẹ bạn An mua túi xách trên và thêm 1 cái bóp nên trả tất cả 693000 đồng. Hỏi giá ban đầu của cái bóp là bao nhiêu?

Bài toán 12

Một cửa hàng nhập về nhãn hàng máy tính xách tay với giá vốn là 4500000 đồng. Cửa hàng dự định công bố giá niêm yết (giá bán ra) là 6000000 đồng.

a) Nếu bán với giá niêm yết trên thì cửa hàng lãi bao nhiêu phần trăm so với giá vốn?

b) Để có lãi ít nhất 5% thì cửa hàng có thể giảm giá nhiều nhất bao nhiêu phần trăm?

Bài toán 13

Một cửa hàng có hai loại quạt, giá tiền như nhau. Quạt màu xanh được giảm giá hai lần, mỗi lần giảm giá 10% so với giá đang bán. Quạt màu đỏ được giảm giá một lần 20%. Hỏi sau khi giảm giá như trên thì loại quạt nào rẻ hơn.

Bài toán 14

Cửa hàng A chuyên bán quần áo thời trang cao cấp dành cho nữ tuổi teen. Ngày thứ sáu đen (Black Friday) 24/11/2017, ngày siêu giảm giá không chỉ diễn ra ở Mỹ mà còn là ngày hội bán hàng của các doanh nghiệp ở Việt Nam. Để chuẩn bị cho ngày này, cửa hàng A đã dành một số áo và giảm giá 50% cho mọi sản phẩm. Sau đây là cách chọn size áo (cỡ áo) của nữ theo thông số cân nặng và chiều cao:

Tổng số áo có size S và size M là 390 áo đã được bán hết và có tỷ lệ lần lượt là 60% và $latex \frac{3}{8}$ trên tổng số áo đã bán của ngày 24/11/2017. Hỏi số áo đã bán của ngày thứ sáu đen 24/11/2017 của cửa hàng A là bao nhiêu áo?

Bài toán 15 

Ba của bạn Nam được trả lương 11000000 đồng/tháng. Theo quy định, số tiền ngoài 9000000 đồng phải đóng thuế thu nhập cá nhân 10%. Hỏi sau khi đóng thuế thu nhập cá nhân mỗi tháng, tiền lương của ba bạn Nam còn lại bao nhiêu đồng?

Bài toán 16

Một cửa hàng bán 1 tủ lạnh với giá 29700000 đồng đã bao gồm thuế VAT 10% và có lời được 20%. Tính giá vốn tủ lạnh.

Bài toán 17

Bạn An mua hai loại hàng và phải trả tống cộng là 467800 đồng, trong đó đã bao gồm 37800 đồng là thuế giá trị gia tăng (viết tắt là thuế VAT). Biết ràng thuế VAT đối vói loại hàng thứ nhất là 8 %, thuế VAT đối với loại hàng thứ hai là 10%. Khi chưa tính thuế VAT, tổng số tiền của cả hai loại hàng và giá tiền mỗi loại hàng là bao nhiêu?

Bài toán 18 

Một người mua hai loại hàng và phải trả tổng cộng 2,17 triệu đồng kể cả thuế giá trị gia tăng (VAT) với mức 10% đối với loại hàng thứ nhất và 8% đối với loại hàng thứ hai. Nếu áp thuế VAT 9% cho cả hai loại hàng thì người đó phải trả tổng cộng 2,18 triệu đồng. Hỏi giá tiền mỗi loại hàng là bao nhiêu khi chưa tính thuế VAT?

Bài toán 19 

Theo kế hoạch 2 tổ sản xuất 600 sản phẩm trong một thời gian nhất định. Do áp dụng kĩ thuật mới nên tổ 1 đã vượt mức 18%, tổ 2 đã vượt mức 21%. Vì vậy, trong thời gian quy định họ đã  hoàn  thành  vượt  mức  120  sản  phẩm. Hỏi số sản phẩm được giao của mỗi tổ theo kế hoạch là bao nhiêu?

Bài toán 20 

Biết giá tiền điện là 1000 đồng/Kw. Máy bơm nước I giá 1.500.000 đồng và tiêu thụ hết 1,2Kw/giờ. Máy bơm nước II giá 2.000.000 đồng và tiêu thụ hết 2Kw/giờ. Hỏi trong vòng 10 giờ thì máy nào đạt hiệu quả hơn kinh tế cao hơn?

ĐÁP ÁN TOÁN THỰC TẾ THUẾ VÀ TIỀN BẠC

Bài toán 1

Số tiền mỗi hộp sữa sau khi giảm giá là: $50.000(1-20\%)=40000$ (đồng)

Số tiền An phải trả khi mua 3 hộp sữa: $40000.3=120000$ (đồng).

Bài toán 2

Giá của chiếc tivi sau lần giảm giá đầu tiên là:

$5 000 000 .(100\%-10\%)=4 500 000$ (đồng)

Giá của chiếc tivi sau lần giảm giá thứ hai là:

$4 500 000 . (100\%-10\%) = 4 050 000$ (đồng)

Vậy giá của chiếc tivi sau hai lần giảm giá là $4050000$ đồng.

Bài toán 3

a) Giá tiền của một chiếc tivi khi được khuyến mãi 12% là:

$12 500 000 .(100\%-12\%) = 11 000 000$ (đồng)

Giá tiền của chiếc tivi thứ ba sau khi được giảm thêm 5% nữa là:

$11 000 000 .(100\%-5\%) = 10 450 000$ (đồng)

Giá tiền phải trả khi mua cả ba chiếc tivi là:

$11000000.2+10450000=32450000$ (đồng)

b) Giá tiền của mỗi chiếc tivi ở cửa hàng B khi mua từ 3 cái trở lên là:

$12 500 000.(100\%-15\%)= 10 625 000$ (đồng)

Giá tiền phải trả khi mua cả ba chiếc tivi ở cửa hàng B là:

$10 625 000 . 3 = 31 875 000$ (đồng)

Vậy mua ở cửa hàng B phải trả ít tiền hơn.

Bài toán 4

a) Số tiền cho cái áo thứ hai là:

$140 000 .(100\%-10\%) = 126 000$ (đồng)

Số tiền cho cái áo thứ ba trở đi là:

$140 000 .(100\% -20\%)= 112 000$ (đồng)

Số tiền phải trả khi mua bốn cái áo là:

$140 000 + 126 000 +112 000.2= 490 000$ (đồng)

b) Số tiền mà một bạn phải trả khi mua hai cái áo là:

$140 000 +126 000 =266 000$ (đồng)

Số tiền mà hai bạn tiết kiệm được khi cùng mua với nhau là:

$266 000.2 - 490 000 = 42 000$ (đồng)

Số tiền một bạn tiết kiệm được là:

$42 000 : 2 =21 000$ (đồng)

Vậy khi mua chung thì mỗi bạn tiết kiệm được $21 000$ đồng.

Bài toán 5

a) Tính số tiền mà cửa hàng thu được khi bán hết lô hàng tivi

Số tiền cửa hàng bán 20 tivi đầu (giảm giá $50 \%$ cho mỗi tivi):

$S_{1}=\left[6,5.10^{6}(1-50 \%)\right] \cdot 20=65000000$ (đồng)

Số tiền cửa hàng thu được khi bán số tivi còn lại (còn lại 20 cái và giảm thêm $10 \%):$

$S_{2}=\left[6,5.10^{6}(1-50 \%-10 \%)\right] \cdot 20=52000000$ (đồng)

Tổng số tiền cửa hàng thu được khi bán hết lô tivi: $65000000+52000000=117000000$ (đồng)

b) Tổng số tiền vốn cửa hàng bỏ ra: $3050000.40=122000000$ (đồng)

Số tiền thu được ít hơn số tiền vốn nên cửa hàng sẽ bị lỗ khi bán hết lô hàng đó.

Số tiền bị lỗ là: $122000000-117000000=5000000$ (đồng).

Bài toán 6

Gọi giá ban đầu của chiếc tivi là x (đồng). ĐK x>0

Giá của chiếc tivi sau khi giảm ở đợt Noel là: $x .(100\%-15\%) = 0.85x$

Giá của chiếc tivi đợt khuyến mãi tết là: $0.85x.(100\%-10\%)= 0,765x$

Suy ra $0,765x=7 650 000 \Leftrightarrow x= 7 650 000 : 0,765 =10 000 000$ (đồng)

Vậy giá của chiếc tivi lúc ban đầu là 10 000 000 đồng.

Bài toán 7

Gọi giá bán chiếc xe ban đầu là $x,(x>0)$

Lần thứ nhất giảm  $5 \% \Rightarrow x-5 \frac{x}{100}=\frac{95 x}{100}$

Lần thứ hai giảm thêm $3 \% \Rightarrow \frac{95 x}{100}-\frac{3}{100} \cdot \frac{95 x}{100}=\frac{97.95 x}{100}$

Giá bán chiếc xe là $11.200 .000 \Rightarrow \frac{97.95 x}{100}=11.200 .000$

$\Rightarrow x=\frac{11.200 .000 \times 100}{97 \times 95}\Rightarrow x \approx 12.154 .096$ (đồng)

Vậy giá bán chiếc xe ban đầu là : 12.155 .000 (đồng).

Bài toán 8

Gọi $a$ là giá tiền ban đầu của món hàng

Giá món hàng sau khi đã giảm $20 \%$ và giảm thêm $2 \%$ trên giá đã giảm:

$A=[a(1-20 \%)] \cdot(1-2 \%)=0,784 a$

Theo giả thiết giá món hàng sau khi đã giảm là 196000 đồng nên 0,784a=196000

$\Rightarrow a=\frac{196000}{0,784}=250000$ (đồng)

Vậy giá tiền ban đầu của món hàng đó là 250000 đồng.

Bài toán 9

Tiền lương căn bản trong 1 giờ: $\frac{200\,\,000}{8}=25\,\,000$ (đồng)

Tiền lương tăng ca trong 1 ngày: $\left( 25\,\,000.3 \right).150%=112\,\,500$ (đồng)

Tiền lương nhận được trong 1 tháng:

$(200000.26) + 112500.10 = 6325000$(đồng)

Bài toán 10

Giá bán 1 tivi khi giảm lần 1: $50\% . 6 500 000 = 3 250 000$ (đồng)

Giá bán 1 tivi khi giảm lần 2: $90\% . 3 250 000 = 2 925 000$ (đồng)

Số tiền bán được 40 tivi: $(20 . 3 250 000) + (20 . 2 925 000) = 123 500 000$ (đồng)

Số tiền vốn của 40 tivi: $40 . 3 050 000 = 122 000 000$ (đồng) %%EDITORCONTENT%%lt; 123 500 000$ (đồng)

Vậy: cửa hàng đó lời khi bán hết lô hàng tivi

Bài toán 11

a) Số tiền mẹ bạn An mua 1 túi xách khi giảm lần 1: $70\% . 500 000 = 350 000$ (đồng)

Số tiền mẹ bạn An mua 1 túi xách sau 2 lần giảm: $90\% . 350 000 = 315 000$ (đồng)

b) Số tiền mua bóp : $A=[a(1-20 \%)] \cdot(1-2 \%)=0,784 a$ (đồng)

Gọi x(đồng) là giá 1 cái bóp ban đầu

Số tiền mẹ bạn An mua 1 cái bóp khi giảm lần 1: $70\%x = 0,7x$ (đồng)

Số tiền mẹ bạn An mua 1 cái bóp sau 2 lần giảm: $90\%.0,7x = 0,63x$ (đồng)

Ta có $0,63x = 378 000 ( x = 600 000$ (đồng).

Bài toán 12

a) Tỉ lệ phần trăm cửa hàng lãi so với giá vốn là: $\frac{6\,\,000\,\,000-4\,\,500\,\,000}{4\,\,500\,\,000}.100%\approx 33,3%$

b) Giá bán của cửa hàng khi lãi 5% là: $4 500 000 . 105\% = 4 725 000$ (đồng)

Tỉ lệ phần trăm của giá mới so với giá niêm yết là: $\frac{4\,\,725\,\,000}{6\,\,000\,\,000}.100%\approx 78,75%$

Vậy cửa hàng có thể giảm giá nhiều nhất là: $100\% – 78,75\% = 21,25\%.$

Bài toán 13

Gọi $x$ là giá tiền ban đầu của hai loại quạt. Điều kiện $x>0$

Giá tiền quạt xanh sau khi giảm lần 1: $90\%x = 0,9x$

Giá tiền quạt xanh sau khi giảm lần 2: $90\% . 0,9x = 0,81x$

Giá tiền quạt đỏ sau khi giảm $20\%$: $80\%x = 0,8x < 0,81x$

Vậy loại quạt xanh rẻ hơn loại quạt đỏ.

Bài toán 14

Gọi $a$ (áo) là số đã bán của cửa hàng

Và x (áo) là số áo size S đã bán

Số áo size M đã bán là 390 – x (áo)

Theo đề bài ta có:

$x = 60\%a = 0,6a (1)$

$390-x=\frac{3}{8}a=0,375a$(2)

Thay (1) vào (2): $390\text{ }-0,6a=0,375a \Rightarrow a = 400$

Vậy số áo đã bán của ngày thứ sáu đen 24/11/2020 của cửa hàng A là 400 áo.

Bài toán 15

Số tiền đóng thuế thu nhập:  Thuế = 10%.Lương = 1100000  đồng 

Số tiền lương của ba bạn Nam còn lại:

Còn = Lương – Thuế $=11000000-1100000=10900000$ đồng

Vậy sau khi đóng thuế thu nhập cá nhân, tiền lương của ba bạn Nam còn lại 10900000 đồng.

Bài toán 16

Gọi $a$ là giá vốn của tủ lạnh.

Giá bán của tủ lạnh bao gồm giá vốn cộng $10 \%$ thuế VAT, và $20 \%$ "giá vốn + VAT" để có lời:

$29700000=a+10 \% a+20 \%(a+10 \%) \Rightarrow a=22500000$ (đồng)

Vậy giá vốn của tủ lạnh là 22500000 đồng.

Bài toán 17

Tổng số tiền chưa thuế VAT của cả hai loại hàng là 430000 đồng.

Gọi x là số tiền mua loại hàng 1 khi chưa tính thuế $(x>0)$

Số tiền thuế của hàng loại 1: 0,08x , số tiền thuế  hàng loại 2:$0,1 .(430000 x)$

Ta có phương trình:

$0,08 x+0,1(430000-x)=37800$

$\Leftrightarrow x=260000$ (thỏa điều kiện)

Vậy giá tiền hàng loại 1 khi chưa tính thuế: 260000 đồng. Giá tiền hàng loại 2 khi chưa tính thuế: 170000 đồng.

Bài toán 18

Gọi $x, y$ lần lượt là giá tiền hàng loại một và loại hai (chưa thuế VAT)

(Điều kiện : $x, y>0$; đơn vị: đồng)

Khi đó:

Giá tiền hàng loại một khi tính thuế VAT $10 \%$ là $x+10 \% x=1,1 x$

Giá tiền hàng loại hai khi tính thuế VAT $8 \%$ là $y+8 \% \mathrm{y}=1,08 y$

Theo đề bài, ta có phương trình $1,1 x+1,08=2170000$ (1)

Mặt khác: Giá tiền hàng loại một khi tính thuế VAT $9 \%$ là $x+9 \% x=1,09 x$

Giá tiền hàng loại hai khi tính thuế VAT $9 \%$ là $y+9 \% \mathrm{y}=1,09 y$

Theo đề bài ta có phương trình $1,9 x+1,9 y=2180000 \Leftrightarrow x+y=2000000$ (2)

Từ (1) và (2) ta có hệ: $\left\{\begin{array}{l}1,1 x+1,08 y=217000 \\ x+y=2000000\end{array} \Leftrightarrow\left\{\begin{array}{l}x=500000 \\ y=1500000\end{array}\right.\right.$ (thỏa điều kiện)

Vậy Giá tiền hàng loại một và loại hai khi chưa tính VAT là 500000 đồng và 1500000 đồng.

Bài toán 19

Gọi số sản phẩm được giao của mỗi tổ là $x, y$ (sản phẩm) $\left(0<x, y<600 ; x, y \in \mathbb{N}^{*}\right)$

Vì 2 tổ được giao 600 sản phẩm nên $x+y=600$ (sản phẩm) (1)

Do áp dụng kĩ thuật nên tổ 1 vượt mức $18 \%$, tổ 2 đã vượt mức $21 \%$ nên

Sản phẩm tổ 1 làm được là: $x+\frac{18}{100} x=1.18 x$

Sản phẩm tổ 2 làm được là: $1.21 y$

Nên ta được $1.18 x+1.21 y=720$ (2)

Từ (1),(2) ta được: $\left\{\begin{array}{l}x+y=600 \\ 1.18 x+1.21 y=720\end{array} \Leftrightarrow\left\{\begin{array}{l}x=200 \\ y=400\end{array}\right.\right.$

Vậy tổ 1 làm 200 sản phẩm, tổ 2 làm 400 sản phẩm.

Bài toán 20

Lượng điện $A_{1}, A_{2}$ mà 2 máy bơm nước tiêu thụ trong $10 \mathrm{~h}:\left\{\begin{array}{l}A_{1}=P_{1} t=10.1,2=12 \mathrm{Kw} \\ A_{2}=P_{1} t=10.2=20 \mathrm{Kw}\end{array}\right.$

Số tiền điện $T_{1}, T_{2}$ mà 2 máy bơm nước phải chi: $\left\{\begin{array}{l}T_{1}=A_{1} \cdot 1000=12000(\text { dong }) \\ T_{2}=A_{1} \cdot 1000=20000(\text { dong })\end{array}\right.$

Ta lập tỉ số giữa tiền điện chi ra trong quá trình sử dụng với tiền vốn bỏ ra:

$M_{1}=\frac{12000}{1500000}=\frac{1}{125} ; M_{2}=\frac{20000}{2000000}=\frac{1}{100} \Rightarrow M_{1}<M_{2}$

Từ đây ta rút ra nhận xét: giả sử cùng bỏ ra 1 lượng vốn, số tiền phải chi ra trong quá trình sử dụng của máy thứ nhất sẽ thấp hơn máy thứ hai, nên máy thứ nhất đạt hiệu quả kinh tế cao hơn.